Wielopłaszczyznowe podejście

 Zwalczanie terroryzmu musi odbywać się na wielu płaszczyznach. Jest to warunek konieczny do tego, aby walka z tym zjawiskiem miała szanse powodzenia. Pierwszą
i całkowicie zrozumiałą reakcją na atak przeprowadzony przez ugrupowanie terrorystyczne jest dążenie do wyeliminowania bezpośredniego zagrożenia stwarzanego przez takie ugrupowanie. Możliwe sposoby zrealizowania takiego zamierzenia sprowadzają się przede wszystkim do działań o charakterze siłowym, do fizycznego ujęcia bądź wyeliminowania sprawców ataku. Działanie takie będzie skuteczne w stosunku do jednej grupy terrorystycznej, której członkowie zostaną wykluczeni z gry operacyjnej toczącej się pomiędzy organami wdrażania prawa a przedstawicielami ugrupowań terrorystycznych.
Pozostaną jednak inne ugrupowania. Co więcej – pozostanie sama metoda, jaką jest terroryzm, pozostaną w mocy przyczyny, dla których zorganizowanie ataku było możliwe. Właśnie dlatego nie można ograniczyć się do militarnych, siłowych – szerzej rzecz ujmując – rozwiązań. Tylko wielopłaszczyznowa współpraca stwarza możliwość objęcia szerokim wachlarzem zapobiegania, zwalczania i łagodzenia skutków ataków terrorystycznych. Nie można bowiem pominąć żadnego z tych elementów zagrożenia terrorystycznego, a każda z omawianych poniżej płaszczyzn zwalczania może przyczynić się do zwiększenia skuteczności działań anty- i kontrterrorystycznych w innym ich aspekcie.

WSPÓŁPRACA NA PŁASZCZYŹNIE POLICYJNEJ
Współpraca policyjna pomiędzy służbami policyjnymi krajów, które prowadzą walkę z terroryzmem międzynarodowym dotyczy zadań, które każda ze służb policyjnych realizuje również we własnym zakresie. Ze względu na to, aby przybliżyć te zadania wystarczy przeanalizować działania polskie Policji w przedmiotowym zakresie.
W zakresie czynności operacyjno-rozpoznawczych do zadań realizowanych przez polską Policję należy między innymi: rozpoznanie operacyjne dotyczące obywateli polskich oraz cudzoziemców zamieszkałych na stałe lub przebywających czasowo na terenie podległym służbowo Komendzie Wojewódzkiej Policji, co do których zachodzi podejrzenie, działalności o charakterze terrorystycznym, uczestniczenie w grupach, organizacjach, lub związkach podejrzewanych o działalność terrorystyczną lub jej wspieranie poprzez:
– finansowanie takiej działalności w kraju lub poza jego granicami,
– udzielanie schronienia osobom, o których mowa w pkt 1.
– organizowanie i prowadzenie szkoleń o charakterze militarnym (np. tzw. szkoły przetrwania).
Policja prowadzi również rozpoznanie operacyjne grup, organizacji i związków, co do których istnieje podejrzenie o działalność terrorystyczną oraz finansowania takiej działalności w kraju lub poza jego granicami. Czynności te powinny być  realizowane w szczególności poprzez uzyskiwanie i gromadzenie informacji na temat:
1) charakteru działalności:
a) formalny lub nieformalny,
b) rodzaj statusu (gospodarczy, finansowy, społeczny lub inny),
c) udziału kapitału zagranicznego ze wskazaniem firmy oraz kraju pochodzenia i narodowości udziałowców,
d) obszaru działania.
2) kontaktów z innymi grupami, organizacjami, związkami i osobami podejrzewanymi o działalność przestępczą o charakterze kryminalnym, gospodarczym lub terrorystycznym. W szczególności podejrzewanymi
o dokonywanie przestępstw związanych z:
a) nielegalnym obrotem materiałami wybuchowymi, bronią palną, substancjami rozszczepialnymi, środkami chemicznymi
i biologicznymi mogącymi stwarzać powszechne zagrożenie dla życia i zdrowia,
b) handlem narkotykami,
c) fałszerstwem pieniędzy i dokumentów,
d) praniem „brudnych pieniędzy”,
e) konfliktów pomiędzy członkami oraz innymi grupami, organizacjami
i związkami.
Istotnym aspektem działań służb policyjnych jest pozyskiwanie poufnych osobowych źródeł informacji wywodzących się z wcześniej wymienionych struktur przestępczych lub umożliwiających bezpośrednie dotarcie do środowisk posiadających wiedzę o nich, lub których kontakt z ww. jest podyktowany wykonywaniem zawodu (np. obsługa hoteli, schronisk, noclegowni, restauracji, instruktorów tzw. „szkół przetrwania”, agencji towarzyskich, itp.).
Policja współdziała również na bieżąco w zakresie wymiany informacji
o przekraczaniu granic i migracji przez osoby podejrzewane o działalność terrorystyczną, z właściwymi miejscowo placówkami Straży Granicznej.
Na podległym terenie prowadzi rozpoznanie operacyjne środowisk wywodzących się z państw tak zwanego „wysokiego ryzyka” (Afganistan, Algieria, Egipt, Irak, Iran, Jordania, Liban, Libia, Pakistan, Palestyna, Sudan, Syria, państwa muzułmańskie byłej Wspólnoty Niepodległych Państw i republiki kaukaskie wchodzące w skład Federacji Rosyjskiej), celem:
– legalności i celu pobytu tych osób oraz ich liczebności,
– uzyskiwania informacji o ich ewentualnej przestępczej działalności,
– uzyskiwania informacji o istniejących grupach, w których funkcjonują te osoby.
Rozpoznanie we wszystkich tych obszarach powinno być prowadzone przez szeregowych funkcjonariuszy Policji, szczególnie poprzez realizowanie następujących zadań:
a) prowadzenie rozpoznania przez policjantów pionu operacyjnego pod kątem działalności przestępczej w/w osób oraz ustalenia ewentualnych powiązań
z miejscowymi grupami przestępczymi,
b) przekazywanie przez służby dochodzeniowo – śledcze informacji na temat prowadzonych postępowań przygotowawczych dotyczących ww. cudzoziemców do Zespołów ATK,
c) prowadzenie rozpoznania przez policjantów dzielnicowych, pod kątem ustalenia celu, legalności i charakteru pobytu na danym terenie podległym KWP,
d) legitymowanie w ramach codziennej służby przez policjantów pionu prewencji i ruchu drogowego osób z grupy państw wysokiego ryzyka,
e) opracowanie w ramach Zespołu ATK w KWP analizy rozpoznania liczebności i rozmieszczenia osób wywodzących się z państw zaliczanych do grupy „wysokiego ryzyka” na podstawie informacji zbiorczych przekazanych przez Grupy ATK w KPP/KMP.
W przypadku legitymowania lub zatrzymania obcokrajowca wywodzącego się z państwa „wysokiego ryzyka” policjant ma obowiązek zwrócić szczególną uwagę na:
– legalność pobytu cudzoziemca na terenie Polski, w tym w szczególności: autentyczność dokumentów stwierdzających tożsamość oraz zezwalających na jego pobyt ( karta stałego lub czasowego pobytu, wiza).
– deklarowany i rzeczywisty cel przyjazdu do Polski.
– deklarowane i rzeczywiste miejsce pobytu na terenie Polski.
– dane dotyczące osoby zapraszającej cudzoziemca.
– sposób i datę przekroczenia granicy RP.
– źródło utrzymania, ilość posiadanej gotówki lub informacje na temat posiadanych kont osobistych.
– historię paszportu (państwa w których wcześniej przebywał).
– stopień znajomości języka polskiego.
– informacje, czy w przeszłości przebywał w Polsce (jeśli tak to kiedy?).
– wygląd zewnętrzny (w szczególności posiadane tatuaże, blizny).
– posiadane środki transportu.
– posiadane zapiski – także w języku narodowym (numery telefonów, adresy oraz imiona i nazwiska), fotografie osób i miejsc, zaznaczone miejsca lub obiekty na mapach, oraz dokumenty i publikacje mogące świadczyć o przynależności organizacji fundamentalistów islamskich (w miarę posiadanych możliwości materiały te należy zabezpieczyć w postaci kserokopii).
Prowadząc rozpoznanie Policja uwzględnia osoby cierpiące z powodu zaburzeń psychicznych, które pod wpływem aktualnej sytuacji na świecie mogą być zdolne do podjęcia czynów o charakterze terrorystycznym.
Uzyskiwane informacje wszyscy zaangażowanie pośrednictwem prowadzenie rozpoznania policjanci przekazują za pośrednictwem właściwego Zespołu ATK do Wydziału IV CBŚ KGP w Warszawie.
W przypadku ustalenia, że pobyt cudzoziemca na terenie RP jest nielegalny Policja bezzwłocznie podejmuje działania związane z jego wydaleniem. W tym celu nawiązuje kontakt i na bieżąco współpracuje z miejscowymi ośrodkami dla uchodźców, natomiast w przypadku stwierdzenia popełnienia przez cudzoziemca przestępstwa podejmuje stosowne czynności. Policjanci realizujący powyższe zadania uzyskane informacje wraz z załącznikami (kserokopie dokumentów, zapisków, itp.) przekazują niezwłocznie kierownikowi Zespołu ATK w KWP, w formie meldunku informacyjnego.
W zakresie przedsięwzięć porządkowo-ochronnych Policja:
 dokonuje analizy zagrożeń rejonów i obiektów, ze szczególnym uwzględnieniem miejsc newralgicznych, w tym placówek dyplomatycznych i obiektów użytkowanych przez przedstawicielstwa USA, Izraela, W. Brytanii, Hiszpanii, Turcji i Włoch;
 rejony potencjalnie narażone, zwłaszcza miejsca przebywania dużej liczby ludności (dworce kolejowe i autobusowe i inne obiekty komunikacji, centra handlowe, rejony urzędów administracji publicznej, miejsc organizowania imprez masowych itp.) obejmuje wzmocnioną służbą patrolową;
 prowadzi intensywne działania prewencyjne w rejonach lotnisk, w tym prywatnych oraz portów lotniczych, zwiększając służbę patrolową i częstotliwość kontroli; nawiązuje kontakt z osobami odpowiedzialnymi za zapewnienie bezpieczeństwa tych obiektów w celu określenia stanu ich zabezpieczenia i uzgodnienia sposobu powiadamiania w przypadku zagrożenia;
 utrzymuje ścisły nadzór nad specjalistycznymi uzbrojonymi formacjami ochronnymi, zwłaszcza wykonującymi zadania ochronne w obiektach produkcji i przechowywania niebezpiecznych substancji chemicznych, środków uzbrojenia i materiałów wybuchowych, poprzez:
1. sprawdzenie, czy wszystkie obszary, obiekty i urządzenia  podlegające obowiązkowej ochronie posiadają uzgodnione plany ochrony oraz czy ochrona wykonywana jest według przygotowanych planów,
2. nawiązanie kontaktu z osobami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo, poinformowanie ich o możliwych zagrożeniach, przedstawienie rozwiązań  dotyczących:
– zwiększenia rygorów pełnienia służby i stawiania zadań,
– wzmożenia nadzoru nad tymi służbami w zakresie prawidłowości podejmowanych przez nich działań,
3. sprawdzenie sposobu przechowywania oraz ewidencjonowania przez formacje ochrony broni i amunicji, nakazanie usunięcia ewentualnych niedociągnięć,
4. wystąpienie do organów samorządowych, na terenie których działają straże gminne, o objęcie przez te straże ochroną obiektów komunalnych,
5. dokonanie analizy prawidłowości obiegu informacji z formacjami ochrony oraz  strażami gminnymi, w miarę potrzeby dokonanie stosownych korekt i uzgodnień,
6. zapewnianie ścisłej kontroli dostępu i przebywania osób w obiektach policyjnych.
W zakresie przygotowania sił i środków do działań Policja realizuje następujące działania:
1. zapewnia natychmiastowe, w trybie alarmowym, kierowanie do interwencji zespołów minersko-pirotechnicznych, oddziału prewencji i negocjatorów policyjnych;
2. poprzez działania Biura Operacji Antyterrorystycznych KGP zwiększa mobilność pododdziałów antyterrorystycznych (zwiększenie liczby policjantów pełniących dyżury domowe i przeprowadzenie szkoleń w zakresie alarmowego uruchamiania tych pododdziałów);
3. dokonuje przeglądów, aktualizacji i uzgodnień z właściwymi służbami pozapolicyjnymi procedur postępowania w przypadku wystąpienia zdarzeń z użyciem niebezpiecznych środków chemicznych, biologicznych lub radiacyjnych.
W zakresie wymiany informacji i współdziałania Policja:
1. Zapewnić sprawny obieg informacji o możliwych zagrożeniach i zdarzeniach w systemie funkcjonowania służb dyżurnych podległych jednostek,
2. Utrzymywać ścisłą wymianę informacji z innymi służbami o potencjalnych zagrożeniach,
3. Uzgadniać wspólne działania w ramach wojewódzkich i powiatowych (miejskich) zespołów reagowania kryzysowego, celem zapewnienia ochrony wytypowanych obiektów infrastruktury (ujęć wody, stacji przekaźnikowych urządzeń energetycznych i telekomunikacyjnych, miejsc składowania substancji niebezpiecznych itp.).
4. Nawiązać bezpośrednią współpracę ze Państwową Strażą Pożarną oraz Strażą Ochrony Kolei, celem monitorowania transportu oraz miejsc składowania substancji szkodliwych stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa powszechnego.
Istotnym wkładem w działania antyterrorystyczne polskiej Policji są działania  podejmowane przez Zarządy i Wydziały Centralnego Biura Śledczego KGP. Utrzymują one bieżącą współpracę międzynarodową w ramach grupy Police Working Group on Terrorism w zakresie rozpoznawania i zwalczania terroryzmu. Prowadzą również bieżącą współpracę z przedstawicielami Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Wojskowych Służb Informacyjnych, Żandarmerii Wojskowej i Straży Granicznej, w celu poszerzania posiadanej wiedzy na temat przestępczości związanej z terroryzmem oraz źródłami jej finansowania. Co więcej na bieżąco analizują wszystkie uzyskane informacje na temat możliwości zagrożenia terrorystycznego i wymieniają je z: ABW, WSI, ŻW, SG oraz terenowymi jednostkami Policji.

WSPÓŁPRACA NA PŁASZCZYŹNIE WYWIADOWCZEJ
Płaszczyzna wywiadowcza należy do najbardziej skutecznych platform działań w zwalczaniu terroryzmu. Wiąże się to przede wszystkim z faktem uprzedniości działań wywiadowczych w stosunku do ataku terrorystycznego. Podobnie jak w wypadku operacyjnych działań Policji, działania wywiadowcze mają na celu niedopuszczenie do ataku. Są więc z punktu widzenia społeczeństwa najlepszą metodą zwalczania zjawisk o charakterze terrorystycznym. Zauważyć jednak trzeba, że działania służb specjalnych, aby być skuteczne, muszą częściowo odbywać się w tym obszarze, który chroniony jest w demokratycznych społeczeństwach przed ingerencją państwową. Dlatego tak istotne jest, aby wszystkie podejmowane przez Służby działania były regulowane właściwym aktami prawnymi przez organy ustawodawcze państw. W obliczu rosnącego zagrożenia terroryzmem pojawia się coraz więcej takich rozwiązań prawnych, które umożliwiają państwom skuteczniejszą walkę z terrorystami. Dokonanie przeglądu zmian w uprawnieniach służb kilku wybranych krajów będzie najlepszym sposobem na zilustrowanie działań prowadzonych na płaszczyźnie wywiadowczej.
Niemcy rozwijają uprawnienia swoich służb bezpieczeństwa w następujących obszarach:
 prowadzenie dochodzeń wobec sympatyków międzynarodowych organizacji terrorystycznych,
 prawo do zasięgania informacji w bankach, towarzystwach lotniczych, na pocztach i w urzędach komunikacyjnych;
 kontrolowanie przez państwo za pomocą komputerów kont bankowych;
 możliwość nagrywania głosów osób ubiegających się o azyl w celu późniejszej identyfikacji oraz – w uzasadnionych przypadkach – odmówienia cudzoziemcom prawa wjazdu do Niemiec lub usunięcia ich z kraju;
 stosowanie listów gończych za potencjalnymi terrorystami islamskimi, a co się z tym wiąże – sprawdzanie baz danych szkół wyższych oraz urzędów meldunkowych i elektrowni;
 stosowanie w przypadkach poważniejszych przestępstw, w tym terroryzmu, tzw. IMSI-Catcher (urządzenie to daje możliwość lokalizowania i identyfikacji telefonów komórkowych osób podejrzanych oraz pozwala na kontrolowanie rozmów prowadzonych przez te osoby także za pomocą aparatów telefonicznych zarejestrowanych na inne nazwiska);
 ułatwienia we wprowadzeniu zakazu działalności ugrupowań ekstremistycznych, co daje możliwość zakazania działalności tych grup, funkcjonujących „pod płaszczykiem” organizacji religijnych;
 odnośnie ostrzejszych przepisów dotyczących przyjazdu i pobytu w Niemczech, rozszerzono kompetencje trzech służb specjalnych: BfV, BND, MAD (kontrwywiad wojskowy), które powinny rejestrować wszelkie dążenia do zakłócenia życia społecznego i porządku publicznego; BKA otrzymało kompetencje dochodzeniowe wobec ciężkich przestępstw obracania danymi w sieci; ułatwiono również dostęp służb bezpieczeństwa do Centralnej Ewidencji Obcokrajowców.
W Wielkiej Brytanii również znacząco zwiększone zostały kompetencje służb zajmujących się zwalczaniem terroryzmu, a także zakres instrumentów prawnych, którymi w tej walce mogę się posługiwać. Podjęte zostały następujące inicjatywy:
 brytyjski parlament uchwalił nowy akt prawny (wnoszący poprawki do Ustawy o Terroryzmie z 2000 r.) – Ustawę o Przeciwdziałaniu Terroryzmowi i Przestępczości oraz o Zapewnieniu Bezpieczeństwa (Ant-terrorism, Crime and Security Act 2001). Postanowienia tej ustawy dają brytyjskiej policji i służbom bezpieczeństwa prawo do bezterminowego zatrzymywania obcokrajowców podejrzewanych o działalność terrorystyczną, kontroli zawartości kont bankowych z możliwością natychmiastowego zamrażania zdeponowanych na nich środków finansowych, wglądu w zeznania podatkowe, rejestrowania rozmów telefonicznych i poczty elektronicznej oraz przeglądania towarów przewożonych samolotami;
 nowe regulacje antyterrorystyczne mają ponadto zapewnić wzmocnienie bezpieczeństwa w elektrowniach atomowych oraz w laboratoriach, gdzie przechowywane są groźne zarazki i wirusy;
 zaostrzono politykę azylową; większy nacisk położono na zwalczanie nielegalnej imigracji, zgodnie z nowymi przepisami osoby występujące o azyl w Wielkiej Brytanii mają być najpierw kierowane do specjalnych ośrodków, gdzie ich wnioski azylowe będą rejestrowane, a każda osoba otrzyma tzw. biometryczną kartę tożsamości z podstawowymi danymi personalnymi zakodowanymi na elektronicznym pasku, zdjęciem oraz odciskiem palca (jednoznaczna identyfikacja ma zapobiegać wielokrotnemu występowaniu o przyznanie azylu);
Działania mające na celu zwiększenie skuteczności działania i uprawnień służb specjalnych podjęły również inne kraje:
 Hiszpania – w 2001 r. policja uzyskała możliwość zakładania podsłuchów. W celu zwiększenia skuteczności walki z nowymi zagrożeniami w 2002 r. zreorganizowano również służby specjalne, w miejsce Głównego Centrum Informacji Obrony powołano Narodowe Centrum Służb Informacyjnych (NCSI), które zostało umiejscowione w ramach struktury Ministerstwa Obrony;
 Austria – zwiększenie współpracy wywiadowczej austriackiej agencji kontrwywiadu z USA i innymi sojusznikami; objęcie rozpoznaniem operacyjnym grup podwyższonego ryzyka; włączenie przestępstwa terroryzmu, jako odrębnej kategorii do kodeksu karnego; utworzenie doradczej Rady Bezpieczeństwa Narodowego przy Kanclerzu oraz przekształcenie dotychczasowej agencji w Urząd Ochrony Konstytucji i Zwalczania Terroryzmu; powołanie (w ramach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych) – Federalnej Agencji ds. Ochrony Państwa i Zwalczania Terroryzmu (BVT), obejmującej jednostkę centralną wewnątrz Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, którą jest BVT i 9 oddziałów terytorialnych, odpowiedzialnych przed BVT: głównym zadaniem BVT jest zwalczanie terroryzmu; jednym z istotnych zadań struktury jest podejmowanie szczególnych kroków zapobiegawczych i ochronnych w stosunku do budynków użyteczności publicznej, w jej zainteresowaniu pozostaje również zwalczanie szpiegostwa i proliferacji; w ramach BVT intensyfikacji ma ulec również praca o charakterze analitycznym.
Odrębne opracowanie można by poświęcić uprawnieniom nadawanym służbom specjalnym przez liczne akty prawne przyjmowane przez amerykański Kongres. Od momentu zamachu na bliźniacze wieże WTC państwo to dąży do skonstruowania takiego systemu bezpieczeństwa, który nie pozwoli na powtórzenie się tragedii z 11 września 2001 r. Warto wymienić przynajmniej najważniejsze spośród podejmowanych w tym kraju działań:
 stworzono możliwość podejmowania przez CIA współpracy z ludźmi podejrzewanymi o popełnienie morderstwa, ludobójstwo, handel i produkcję narkotyków oraz łamanie praw człowieka;
 możliwość dzielenia się informacjami ze swoich dochodzeń przez FBI i inne organy ścigania z CIA;
 prawo do podsłuchiwania wszystkich telefonów, w tym komórkowych, użytkowanych przez podejrzanego, a nie – jak dotychczas – tylko jednego, ściśle określonego;
 przeglądanie na terenie całego kraju prywatnych danych komputerowych oraz poczty elektronicznej osób, przeciw którym toczy się śledztwo w sprawie o terroryzm, a także kont bankowych;
 powołanie do życia w strukturach FBI Biura Wywiadu, na którego czele miał stanąć funkcjonariusz CIA, a do struktur FBI miało przejść 25 analityków z CIA, zajmujących się problemami terroryzmu;
 poszerzanie uprawnień funkcjonariuszy FBI: zgodnie z ogłoszonym pod koniec maja 2002 r. rozporządzeniem Prokuratora Generalnego USA, Johna Ashcrofta, będą oni mogli śledzić ludzi we wszystkich miejscach publicznych – włączając w to internet – nawet bez konkretnych dowodów przestępstwa; amerykański Senat zezwolił FBI na korzystanie z kontrowersyjnego systemu elektronicznej inwigilacji, znanego jako Carnivore;
 do podejmowania walki z terrorystami poza granicami Stanów Zjednoczonych została natomiast powołana w ramach Centralnej Agencji Wywiadowczej specjalna jednostka paramilitarna; personel tej jednostki rekrutowany jest spośród członków istniejących już wcześniej sił paramilitarnych CIA, wchodzących w skład wydziału operacji specjalnych Agencji; oficerowie tych sił mogą działać bez umundurowania i dokumentów identyfikacyjnych, jeśli zostaną oni ujęci lub polegną, władze USA mogą wyprzeć się jakichkolwiek związków z nimi, jednostka może zostać wprowadzona do akcji tylko po wydaniu tajnego pozwolenia przez prezydenta, o czym muszą być poinformowani niektórzy przedstawiciele kierownictwa Kongresu Stanów Zjednoczonych.
Wymienione powyżej inicjatywy to najważniejsze spośród tych, które realizowane są przez Stany Zjednoczone dla skutecznego zwalczania terroryzmu międzynarodowego – czy też raczej dla zwalczania zagrożenia, które zjawisko to stanowi dla USA.
Działania zmierzające do poprawy skuteczności swoich służb podjęła również Polska. Należą do nich przede wszystkim inicjatywy na płaszczyźnie legislacyjnej zmierzające do wprowadzenia odpowiednich zmian w polskim prawie.

WSPÓŁPRACA NA PŁASZCZYŹNIE MILITARNEJ
Militarna płaszczyzna zwalczania terroryzmu jest najbardziej specyficzną spośród omawianych tutaj. Trzeba bowiem zauważyć, że zasadniczo tylko jedna organizacja międzynarodowe, kierowana impulsem jednego państwa, zdecydowała się na wdrożenie rozwiązań wojskowych w walce z terroryzmem. Nie stało się to bez przyczyny: NATO, NATO raczej Sojusz Północnoatlantycki, o którym mowa, jest sojuszem wojskowym. Wszystkie jego działania podporządkowane są lub rodzą się z tej jego najważniejszej cechy. Wszystkie te działania mają wspólny korzeń, którym jest art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego:
Strony zgadzają się, że zbrojna napaść na jedną lub kilka z nich w Europie lub Ameryce Północnej będzie uważana za napaść przeciwko nim wszystkim; wskutek tego zgadzają się one na to, że jeżeli taka zbrojna napaść nastąpi, każda z nich, w wykonaniu prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony, uznanego w artykule 51 Karty Narodów Zjednoczonych, udzieli pomocy Stronie lub Stronom tak napadniętym, podejmując natychmiast indywidualnie i w porozumieniu z innymi Stronami taką akcję, jaką uzna za konieczną, nie wyłączając użycia siły zbrojnej, w celu przywrócenia i utrzymania bezpieczeństwa obszaru północnoatlantyckiego.
Po raz pierwszy artykuł 5 Traktatu Północnoatlantyckiego przywołany został 12 września 2001r., mniej niż 24 godziny po ataku na World Trade Center. NATO przywołując to właśnie postanowienie Traktatu zadeklarowało, iż atak na Stany Zjednoczone Ameryki Północnej uznaje za atak na wszystkie państwa Sojuszu . Jest to tym bardziej godne podkreślenia, iż Traktat Północnoatlantycki jest umową międzynarodową ustanawiająca sojusz militarny. Casus foederis zapisany w przywołanym artykule 5 Traktatu zawiera sformułowanie „zbrojna napaść”. Interpretacja ataku terrorystycznego z użyciem cywilnych samolotów jako narzędzia realizacji ataku jest dowodem na to, że pojęcie napaści zbrojnej ewoluuje wraz z innymi aspektami prawa międzynarodowego. Zmiany te pozwoliły również przecież na potraktowanie jako „wroga” bytu innego niż państwo, nie posiadającego podmiotowości prawno-międzynarodowej i nie związanego tym samym postanowieniami prawa międzynarodowego.
Pamiętając o wszystkich tych zagadnieniach, które będą podlegać ocenom również z większej perspektywy czasu w odniesieniu do aspektu prawa międzynarodowego oraz wpływu, które na to prawo wywarły, w rozdziale tym zajmiemy się praktycznymi implikacjami uznania międzynarodowego terroryzmu za „wroga” w kontekście akcji podejmowanych przez Sojuszników na podstawie art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego.
Wśród najważniejszych dokumentów o charakterze politycznym, kształtujących działania NATO w odniesieniu do terroryzmu międzynarodowego znajdują się dwa oświadczenia Rady Północnoatlantyckiej wydane odpowiednio 11 i 12 września 2001r. oraz Deklaracja szefów państw i rządów państw NATO wydana podczas Szczytu w Pradze, który odbył się w listopadzie 2002r. Należy także wymienić tutaj dokument, który powstał jeszcze przed atakiem na World Trade Center, a należy do podstawowych dokumentów kształtujących NATO i jego działania na arenie międzynarodowej, czyli KONCEPCJĘ STRATEGICZNĄ SOJUSZU przyjętą przez Szefów Państw i Rządów uczestniczących w spotkaniu Rady Północnoatlantyckiej w Waszyngtonie w dniach 23 i 24 kwietnia 1999 roku.
Pierwsze z nich jest bezpośrednią reakcją na atak na World Trade Center wyrażającą solidarność członków Sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi . Zawiera również zapowiedź
w stosunku do sprawców zamachu, że nie pozostaną bezkarni. Oświadczenie to zapowiada wzmożenie walki z terroryzmem zakończone zapowiedzią, że jest to walka, którą Sprzymierzeni muszą wygrać. Drugie oświadczenie Rady wydane zostało w niecałe 24 godziny po dokonaniu zamachu . Mówi ono, iż jeśli zamach skierowany był przeciwko Stanom Zjednoczonym spoza ich terytorium to traktowany będzie, jako atak na wszystkie państwa Sojuszu zgodnie z art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego. Nawiązuje ona do szczytu szefów państw i rządów w Waszyngtonie w 1999r., kiedy potępiony został terroryzm międzynarodowy oraz wyrażona została gotowość do wspólnego zwalczania go. W oświadczeniu tym Rada Północnoatlantycka podkreśliła, iż zgodnie z brzmieniem art. 5 państwa członkowskie Sojuszu są gotowe udzielić Stanom Zjednoczonym takiej pomocy, jaka zostanie uznana za konieczną.
Wśród dokumentów źródłowych definiujących obecną koncepcję polityczną NATO w odniesieniu do terroryzmu międzynarodowego znajduje się również deklaracja Szczytu praskiego. Deklaracja ta odwołuje się do koncepcji strategicznej  NATO, która jest podstawowym dokumentem określającym funkcjonowanie Sojuszu pod względem celów działania oraz najważniejszych zasad ich realizacji. Do najważniejszych elementów koncepcji strategicznej dotyczących terroryzmu międzynarodowego i jego zwalczania należą postanowienia zawarte w dokumencie.
Mówi on, iż zbrojny atak z dowolnego kierunku spotka się z reakcją Sojuszu. Zapisy Koncepcji przewidują również możliwość podejmowania działań w wypadku zaistnienia zagrożenia o bardziej powszechnym charakterze, jak akty terroryzmu, sabotaż, przestępczość zorganizowana oraz zniszczenie bądź odcięcie dopływu ważnych surowców. Dokument definiuje również nowe standardy dla sił zbrojnych NATO, wliczając w to mobilność, interoperacyjność i inne cechy, które powinna posiadać skuteczna współczesna armia. Siły Sojuszu mają nie tylko być faktycznie efektywne w wykonywaniu zadań bojowych, ale również skuteczne w zakresie odstraszania. Jedną z najistotniejszych w myśl dokumentu cech sił NATO ma być zdolność skutecznej współpracy, która to cecha ma zostać osiągnięta poprzez prowadzenie regularnych ćwiczeń w czasie pokoju. Siły NATO mają również być zdolne do sprawnego działania logistycznego, zapewniania infrastruktury niezbędnej do przetrwania oraz wymiany jednostek na polu walki. Struktura obrony Sojuszu musi mieć zdolność do odpowiedniej i skutecznej reakcji na zagrożenia związane z rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia, które także stwarzają zagrożenia dla ludności, terytorium i sił zbrojnych Sojuszu. Siły i infrastruktura Sojuszu muszą być chronione przed atakiem terrorystycznym.
Szefowie państw i rządów NATO obecni na szczycie w Pradze podkreślili w swojej deklaracji konieczność kontynuowania wysiłków na rzecz transformacji i adaptowania NATO do wyzwań nowej epoki w dziedzinie zapewniania bezpieczeństwa państw Sojuszu. Jak podkreśla wielu ekspertów, zagrożenia bezpieczeństwa narodowego coraz rzadziej wiążą się z ryzykiem wystąpienia konfliktu międzypaństwowego. Największym zagrożeniem dla stabilności i przetrwania państw stają się obecnie konflikty z podmiotami niepaństwowymi, podczas gdy Sojusz Północnoatlantycki powstał w warunkach zagrożenia międzypaństwowym konfliktem zbrojnym. Stąd właśnie konieczność dostosowania interpretacji umowy Sojuszu do nowych warunków, którym sprostać musi społeczność międzynarodowa. Najważniejsze postanowienia zawarte w Deklaracji Praskiej to:
– zobowiązanie do stworzenia Sił Reagowania NATO; kryteria, które obowiązywać powinny przy tworzeniu tych sił to technologiczne zaawansowanie, elastyczność, gotowość do rozmieszczenia w najkrótszym możliwym czasie, interoperacyjność i możliwość działania zarówno na lądzie, morzu jak i w powietrzu – siły te uroczyście inaugurowały swoją działalność w dniu 15 października 2003r. ;
– podjęto również postanowienia zwiększenia wydajności procedur decyzyjnych
i dowodzenia w NATO; strategiczne dowództwo z kwaterą główną w Belgii zyskać miało wsparcie w postaci dwóch Dowództw Połączonych Sił mogących wygenerować kwaterę główną Połączonych sił Wielonarodowych do Zadań Specjalnych (CJTF – Combined Joint Task Force) oraz wspólnej kwatery sił morskich; Deklaracja zawiera również plany dalszego dopracowania transformacji Sojuszu wraz z zaznaczeniem obecności strategicznego dowództwa ds. Transformacji z siedzibą w Stanach Zjednoczonych;
– kolejnym postanowieniem Deklaracji było uczynienie praskiego zobowiązania do zwiększania możliwości (Prague Capabilities Commitment) częścią trwałego procesu zmierzającego do wzmacniania i tworzenia nowych możliwości wojskowych w środowisku szczególnego zagrożenia ;
– przyjęto również militarną koncepcję obrony przed terroryzmem, która ma za zadanie zwiększenie możliwości obronnych NATO, jest częścią szerszego pakietu środków zawierającego także poprawę wymiany informacji wywiadowczych oraz środki zaradcza na wypadek kryzysu; postanowienie to przewiduje również poprawę przygotowania cywilnego na wypadek ataku z użyciem broni chemicznej, radiologicznej lub biologicznej;
– podjęto również zobowiązanie do wdrażania w życie pięciu inicjatyw obronnych związanych z użyciem broni atomowej, biologicznej i chemicznej (NBC Weapons  – Nuclear, Biological, Chemical Weapons):
1. Prototypowe Polowe Laboratorium Analityczne NBC
2. Prototypowy Zespół Reagowania NBC
3. wirtualne Centrum Doskonalenia Obrony przed Bronią NBC
4. Składy Materiałów Obronnych na wypadek Ataku Biologicznego
i Chemicznego NATO
5. System Nadzoru Skażeń Biologicznych.
– szefowie państw i rządów obecni na szczycie podjęli również zobowiązanie do wzmacniania zdolności obronnych na wypadek cyberataków
– powzięte zostało także postanowienie dotyczące badań nad możliwościami zwiększania zdolności obrony przeciwrakietowej NATO w związku z koncepcją niepodzielności bezpieczeństwa w odniesieniu do Sprzymierzonych.
Omówione dokumenty, mimo iż częściowo zawierają konkretne postanowienia dotyczące przyszłych działań Sojuszu, stanowią przede wszystkim polityczną ramę jego poczynań. Aby uzyskać pełen obraz strategii antyterrorystycznej Sojuszu należy zapoznać się również z jego militarną koncepcją obrony przed terroryzmem.
Dokument, który nosi tytuł Militarna koncepcja obrony przed terroryzmem  zaakceptowana została przez Radę Północnoatlantycką oraz potwierdzona przez głowy państw i rządów państw sojuszniczych podczas szczytu NATO w Pradze 21 listopada 2002r. Powstawanie koncepcji obrazuje w pewien sposób nie tylko same założenia militarne sojuszu, ale także drogę, która doprowadziła do ich sformułowania.
Droga do powstania koncepcji ma swój początek w momencie ataku na World Trade Center. 18 grudnia 2001r. ministrowie obrony NATO zobowiązali władze wojskowe Sojuszu do stworzenia militarnej koncepcji obrony przed terroryzmem. Koncepcja ta zaakceptowana została przez Radę Północnoatlantycką, a zatwierdzona przez szefów państw i rządów NATO. Najważniejsze zasady, które kierowały powstawaniem koncepcji zawarte są w różnych dokumentach. Jednym z nich jest bez wątpienia Traktat Waszyngtoński, którego art. 5 przywołujący prawo do wspólnej samoobrony został już przywołany. Wspomniany został także drugi bazowy dla Koncepcji dokument, jakim jest Koncepcja Strategiczna Sojuszu z roku 1999. Istotna z punktu widzenia powstania koncepcji była również ocena zagrożenia aktami terrorystycznymi, którą najlepiej definiuje zastosowanie do ataku na WTC art. 5 Traktatu Waszyngtońskiego. Na tworzenie koncepcji miały również wpływ wskazówki polityczne ze strony Rady Północnoatlantyckiej. Najważniejsze warunki, jakie zgodnie z tymi wskazówkami powinna była spełnić Koncepcja, to:
– pełna zgodność z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych;
– służenie prewencji oraz ochronie przed atakami terrorystycznymi skierowanymi przeciw populacji, terytorium, infrastrukturze lub siłom zbrojnym któregokolwiek z państwa NATO SPOZA granic kraju;
– stworzenie podstaw udzielenia wsparcia wysiłkom społeczności międzynarodowej mającym na celu zwalczanie terroryzmu po podjęciu decyzji indywidualnie w stosunku do każdego przypadku;
– zapewnić wsparcie Sojuszu w stosunku do władz narodowych państw członkowskich w dziedzinie wsparcia w niwelowaniu konsekwencji ataków terrorystycznych, szczególnie, jeśli byłby to atak z użyciem broni chemicznej, biologicznej, radiologicznej lub nuklearnej;
– bazować na założeniu, że lepiej jest zapobiegać atakom terrorystycznym niż mieć do czynienia z ich konsekwencjami.
Wspomniane już zostało, iż militarna koncepcja obrony przed terroryzmem miała zostać oparta również na ocenie zagrożenia powodowanego przez to zjawisko. Najważniejsze aspekty tego zagrożenia, to wg twórców Koncepcji:
– założenie, iż mimo ze ekstremizm religijny to obecnie główne źródło zagrożeń terrorystycznych, to należy pamiętać o możliwości wyłonienia się nowych gróźb o charakterze terrorystycznym mających korzenie w problemach ekonomicznych, społecznych, demograficznych, i politycznych związanych z nierozwiązanymi konfliktami oraz powstającymi ideologiami;
– możliwość powrotu terroryzmu sponsorowanego przez państwa, spowodowanego okolicznościami politycznymi;
– możliwość zastosowania do ataku terrorystycznego nie tylko broni konwencjonalnej, ale również broni masowego rażenia.
Podstawowe aspekty operacji wojskowych prowadzonych w ramach obrony przed terroryzmem, to antyterroryzm, zarządzanie kryzysowe po ataku terrorystycznym, kontrterroryzm i współpraca wojskowa. We wszystkich tych aspekt NATO kładzie nacisk na ochronę własnych sił przed wrogimi działaniami. W tym miejscu należy wyjaśnić, dla pełnego zrozumienia postulatów koncepcji, jaki sens podstawowym pojęciom związanym z terroryzmem i jego zwalczaniem nadaje Sojusz :
Terroryzm rozumiany jest jako bezprawne użycie siły lub przemocy przeciwko osobom lub własności mające z zamiarem przymuszenia albo zastraszenia rządów lub społeczeństw dla osiągnięcia politycznego, religijnego lub ideologicznego celu.
Antyterroryzm obejmuje środki defensywne używane w celu zmniejszenia podatności sił zbrojnych, osób i własności na atak terrorystyczny z użyciem ograniczonego reakcji i powstrzymywania przez siły zbrojne i instytucje cywilne. Kontrterroryzm to środki ofensywne używane w celu zmniejszenia podatności sił zbrojnych, osób i własności na atak terrorystyczny z użyciem siły i powstrzymywania przez siły zbrojne i instytucje cywilne. Podczas działań kontr- i antyterrorystycznych jedną z najistotniejszych kwestii z punktu widzenia Sojuszu jest ochrona sił własnych – wszystkie środki i metody minimalizujące podatność personelu, budynków, sprzętu i operacji na jakiekolwiek zagrożenie w każdej sytuacji w celu zachowania swobody działania oraz operacyjnej efektywności oddziałów.
Antyterroryzm w rozumieniu Koncepcji to przede wszystkim wsparcie państw na ich wyraźną prośbę, albowiem ochrona populacji i infrastruktury należy do obowiązków samego państwa. Podstawowym wymogiem dla skutecznego powstrzymywania i ochrony przed atakami terrorystycznymi jest wg autorów koncepcji efektywny wywiad. Działania antyterrorystyczne Sprzymierzonych powinny poza tym skupiać się na:
– udostępnianiu wzajemnym informacji zdobytych przez służby wywiadowcze;
– standaryzowanych procedurach obronnych i ostrzegawczych w dziedzinie ostrzegania;
– wsparciu działań ochronnych na morzu i w powietrzu;
– wsparciu państwa, które życzy sobie ewakuować swoich obywateli oraz swoje siły zbrojne z obszaru zwiększonego zagrożenia atakiem terrorystycznym.
W odniesieniu do kontrterroryzmu najważniejszym zadaniem jakie stoi przed państwami NATO jest uniemożliwienie grupom terrorystycznym przebywania, trenowania, planowania, i realizowania działań terrorystycznych. Sprzymierzeni zgadzają się także, że groźba ze strony takich ataków jest dostatecznie poważna, aby podejmować przeciwdziałanie zarówno w stosunku do terrorystów jak i osób wspierających ich w sposób i w chwili określonych przez Radę Północnoatlantycką. Operacje kontrterrorystyczne mają być przede wszystkim akcjami sił połączonych z użyciem specjalnych jednostek kontrterrorystycznych. W zakres działań kontrterrorystycznych wchodzą dwa istotne dla skuteczności działań Sojuszu sposoby działania, mające na celu zdobywanie przychylności miejscowej ludności:
– operacje psychologiczne – zaplanowane działania psychologiczne mające na celu wywarcie wpływu na postawy i zachowania mające znaczenie dla osiągania celów politycznych i wojskowych ;
– operacje informacyjne – (w rozumieniu militarnym) skoordynowane akcje mające na celu wywarcie wpływu na procesy decyzyjne przeciwnika dla wsparcia realizacji ogólnych celów Sojuszu poprzez wpływanie na posiadane przez przeciwnika informacje, procesy oparte na informacjach oraz systemy przy jednoczesnej ochronie i wykorzystaniu własnych zasobów.
Role odnośnie działań kontrterrorystycznych realizowanych przez lub z udziałem NATO mogą być działaniami prowadzonymi pod przywództwem NATO, lub też ze wsparciem NATO. Pierwsze z nich wymagają skutecznych cykli decyzyjnych, precyzyjnych rozwiązań technicznych dotyczących prowadzenia działań bojowych oraz specjalizowania jednostek do działań kontrterrorystycznych. Działania ze wsparciem NATO wymagają od Sojuszu:
– umożliwiania współpracy koalicyjnej oraz zapewniania interoperacyjności;
– realizowania narodowych zapotrzebowań członków Sojuszu (np. uwolnienie samolotów AWACS  po ataku na WTC na potrzeby Stanów Zjednoczonych);
– rozmieszczania sił dla wsparcia inicjatyw Sojuszu;
– wyrażania politycznego i wojskowego poparcia;
– praktycznego wsparcia w postaci Wsparcia Państwa – Gospodarza (Host Nation Support);
– umożliwienie użycie zdolności planowania operacji oraz generowania sił dla zrealizowania misji.
Współpraca wojskowa NATO prowadzona być zgodnie z duchem dokumentu równolegle do działań dyplomatycznych, ekonomicznych, społecznych, prawnych
i informacyjnych. Wymaga ona stopniowego harmonizowania procedur na poziomie władz cywilnych, policji, służb celnych i imigracyjnych, ministerstw finansów i spraw wewnętrznych, służb wywiadowczych i bezpieczeństwa.
Koncepcja identyfikuje również kilka czynników, które niezbędne są do prawidłowego jej wdrożenia. Do czynników tych należą efektywny wywiad, gotowość i zdolność do szybkiej dyslokacji sił, efektywne działanie rozmieszczonych sił, ochrona własnych sił oraz obrona przed bronią chemiczną, biologiczną, radiologiczną oraz nuklearną. Zgodnie z założeniami twórców koncepcji dla jej prawidłowego funkcjonowania konieczne jest także usprawnienie procedur umożliwiających identyfikowanie słabości Sojuszu oraz właściwe chronienie ich, tworzenie międzynarodowej strategii zwalczania terroryzmu, rozwijanie wsparcia dla właściwych władz cywilnych, zwalczanie możliwości nielegalnego zawładnięcia bronią masowego rażenia, poprawianie sprawności procesów decyzyjnych Sojuszu.
Dla podsumowania militarnej płaszczyzny zwalczania terroryzmu warto podkreślić jeden jej istotny aspekt: nie ma ona wymiaru prewencyjnego w swojej istocie. Jest zawsze działaniem post factum, na dodatek realizowanym w skali, która bardzo utrudnia uczynienie go rzeczywiście precyzyjnym. Dlatego nigdy nie będzie miało waloru prewencji i wyprzedzenia, które są najważniejszymi cechami działań prowadzonych na płaszczyźnie policyjnej i wywiadowczej.

 

WSPÓŁPRACA NA PŁASZCZYŹNIE POLITYCZNEJ
Omawiając praktyczne działania prowadzone przez państwa bądź ich organy w walce z terroryzmem międzynarodowym nie można zapomnieć o działaniach politycznych realizowanych na tym polu. Jedną z najważniejszych przeszkód na drodze do skonstruowania naprawdę skutecznych i wydajnych narzędzi zwalczania terroryzmu międzynarodowego jest niemożność stworzenia akceptowalnej z punktu widzenia wszystkich państw definicji terroryzmu. Prowadzenie na forach międzynarodowych negocjacji wiodących do stworzenia takiej definicji (np. w ramach tworzenia kompleksowej konwencji ONZ w sprawie zwalczania terroryzmu międzynarodowego) może okazać się jednym z najważniejszych kroków na drodze do poradzenia sobie przez społeczność międzynarodową ze zjawiskiem terroryzmu.
Pamiętać ponadto należy, że państwa, które są jedynymi w zasadzie podmiotami działającymi na arenie międzynarodowej, są zarazem jedynymi aktorami związanymi postanowieniami i sankcjami prawa międzynarodowego. Znane jest prawo wojny i prawo wojenne, a także prawo humanitarne. Wiadomo, jak działają mechanizmy wdrażane przez społeczność międzynarodową dla zabezpieczania przestrzegania tych praw. Nikt jednak nie opracował mechanizmów umożliwiających pociągnięcie do odpowiedzialności ugrupowania terrorystycznego jako samodzielnego aktora stosunków międzynarodowych. Walka z terroryzmem jest niezwykle trudna – tym bardziej, że wbrew powszechnym opiniom, terroryzm to nie jest odrębna ideologia, filozofia ani samoistne zjawisko na arenie międzynarodowej. W rzeczywistości terroryzm to tylko metoda działania, która posłużyć może realizacji dowolnego celu politycznego. Jest niezwykle problematycznym wypracowanie jakichkolwiek wszechstronnych mechanizmów walki ze zjawiskiem, które tak naprawdę samo jest mechanizmem działania – które zatem jest bardzo trudne do zdefiniowania i opisania w sensie tworzenia norm prawa międzynarodowego.
Z całą pewnością zatem rozważając walkę z terroryzmem musimy rozważać walkę
z METODĄ działania. Dlatego właśnie zastanawiać się należy nie tylko nad skutecznością stosowanych w tej walce metod, ale też nad ich jakością. Nie można bowiem dopuścić do tego, aby zwalczanie jednej metody działania sprowokowało państwo i działające w jego imieniu organy do przekraczania tych samych norm i zasad, w obronie których występują.
Analiza postaw organizacji międzynarodowych powszechnie postrzeganych jako oddane idei ochrony praw człowieka w kontekście zwalczania terroryzmu międzynarodowego prowadzić może do zaskakujących wniosków. Dla przykładu OBWE i ONZ – podchodzą do tej kwestii w sposób odmienny niż wiele osób wyrażających troskę o ochronę praw człowieka. Być może warto pamiętać o tym podejściu, które podkreśla fakt, iż ochrona praw człowieka przysługuje wszystkim, a nie tylko pojmanym terrorystom.
Nie wolno, oczywiście, rezygnować z zachowania tych norm, które stanowią o istocie naszego kręgu cywilizacyjnego. Nie wolno jednak również popaść w błędne koło, które uniemożliwi państwom oraz służbom działającym w imieniu tych państw walkę
z terroryzmem. Wystarczy pamiętać o tym, że terroryści odpierają swoim ofiarom najważniejsze z praw – prawo do życia. I że wojna z terroryzmem to nie walka o to, by jak najmniej było kolejnych ofiar ataków terrorystycznych – niezależnie od tego, w imię czego ta metoda jest stosowana..
Toczona obecnie walka z terroryzmem międzynarodowym to walka o wyeliminowanie metody ataku, a nie przyczyn ataku. Wiadomym jest, że wbrew przewidywaniom niektórych badaczy nie nastąpił kres sporów i konfliktów międzynarodowych. Społeczność międzynarodowa nie może jednak ignorować rozprzestrzeniania się sposobu walki o dowolną sprawę, jakim jest terroryzm. Jest to zjawisko, które uderza przede wszystkim w niewinnych ludzi, w obywateli państw. Podstawowym zaś obowiązkiem każdego z rządów i podstawą jego legitymacji do sprawowania władzy jest zapewnianie bezpieczeństwa własnym obywatelom. Dlatego właśnie tak istotne jest zaangażowanie Polski w działania społeczności międzynarodowej prowadzące do usprawnienia walki z terroryzmem międzynarodowym.

PODSUMOWANIE
Zwalczanie terroryzmu międzynarodowego jest wyzwaniem dla całej społeczności międzynarodowej. Wyzwaniem nie tylko na miarę współpracy pomiędzy rządami państwa, ale także współpracy horyzontalnej pomiędzy ich właściwymi dla zwalczania terroryzmu służbami. W dobie niezwykłej swobody przepływu osób, towarów i usług, bez współpracy pomiędzy profesjonalistami z różnych krajów, działającymi na różnych szczeblach, społeczność międzynarodowa nie ma wielkich szans na zwycięstwo w walce z terroryzmem.
Trzeba pamiętać, że w dalekiej perspektywie skuteczność nowych narzędzi w zakresie zwalczania terroryzmu zależy od działań na płaszczyźnie politycznej. Niemniej jednak, aby mogło dojść do samych rozmów o charakterze politycznym niezbędna jest ochrona zapewniana na poziomie policyjnym i wywiadowczym. Dlatego tak istotne jest, aby odpowiednie służby dysponowały skutecznymi narzędziami prawnymi, technicznymi i zasobami osobowymi, aby nie tylko zwalczać terroryzm na bieżąco, ale także zapobiegać mu i zapewniać ochronę i podstawy wzajemnego zaufania, które posłużą tworzeniu nowych narzędzi o charakterze prawnym i politycznym.


O artykule