Dobre praktyki do potencjalnego implementowania w polskim systemie przeciwdziałania terroryzmowi

I. WIELKA BRYTANIA
– wybrane dobre praktyki tworzące system przeciwdziałania terroryzmowi
1. działania podjęte bezpośrednio podczas i po ataku terrorystycznym:
– zwrócenie się do mieszkańców o zachowanie spokoju i w miarę możliwości pozostawanie w miejscu, w którym się znajdują w celu uniknięcia zwiększania chaosu w mieście;
– decyzja o zamknięciu wszystkich linii metra na resztę dnia;
– uruchomienie infolinii dla bliskich potencjalnych ofiar;
– wprowadzenie „bursztynowego” stanu zagrożenia w londyńskiej komunikacji;
– zbiera się rządowy zespół reagowania kryzysowego COBRA;
– apel do społeczeństwa o przesyłanie ewentualnych zdjęć zamachowców;
– koordynacja pomiędzy Stowarzyszeniem Krajowych Szefów Policji a wszystkimi innymi służbami w celu zapewnienia koordynacji i spójności planów reakcji,
– wyznaczenie zespołu specjalnie przeszkolonych oficerów do kontaktów z rodzinami osób poszkodowanych,
– współpraca pomiędzy strażą pożarną, ekspertami technicznymi oraz specjalnie przeszkolonymi oficerami z jednostek anty-terrorystycznych w celu zbierania dowodów na miejscu zdarzeń,
– udział w akcji ratowniczej odpowiednio wyselekcjonowanych i wyszkolonych ochotników – pracowników służb ratunkowych;
– wzmocnienie ochrony na dworcach autobusowych, autostradach i lotniskach,
– postawienie w stan gotowości do przyjęcia pacjentów poszkodowanych w wyniku poważnej katastrofy pobliskich szpitali w trybie alarmowym,
– zaangażowanie do patrolowania miasta i nadzorowania miejsc zdarzenia policji wojskowej, nawiązanie współpracy ze służbami bezpieczeństwa innych krajów: przyjęcie ekspertów w zakresie anty-terroryzmu np. z Francji, Niemiec, Holandii, Turcji, Cypru, Czech, £otwy, Rumunii, Irlandii, Japonii i Europolu;
2. wprowadzenie i implementowanie bogatego prawodawstwa anty-terrorystycznego;
3. posiadanie narodowej strategii zwalczania terroryzmu;
4. prowadzenie szeroko zakrojonych kampanii społecznych, ułatwiających komunikację służb bezpieczeństwa ze społeczeństwem,
5. uświadamianie społeczeństwu wspólnej odpowiedzialności za bezpieczeństwo państwa i obywateli,
6. prowadzenie ćwiczeń zawierających nie tylko elementy współdziałania służb, ale także współpracy ze społeczeństwem (kształtowanie umiejętności reagowania w sytuacji zagrożenia, przeprowadzania ewakuacji itp.);
7. współpraca rządowych podmiotów z lokalnymi podmiotami reagowania kryzysowego powstającymi w wyniku oddolnej aktywności społecznej;
8. tworzenie właściwych mechanizmów i algorytmów reagowania, łączących aktywności zarówno podmiotów rządowych, jak i podmiotów społecznych,
9. tworzenie dokumentów umożliwiających podmiotom społecznym i podmiotom samorządowym niższego szczebla kształtowanie analiz ryzyka, ocen sytuacji, co pozwala na lepsze, bardziej świadome i efektywne reagowanie na poziomie lokalnym,
10. stworzenie narodowego planu reagowania kryzysowego, który zawiera matryce planowania działań i oceny ryzyka możliwe do zastosowania w wypadku zaistnienia konieczności wprowadzenia mechanizmów zarządzania kryzysowego na każdym poziomie;
11. stworzenie szczegółowego planu reagowania dla stolicy kraju,
12. funkcjonowanie i wykorzystywanie przez służby bezpieczeństwa Służby Badań Kryminalistycznych (Forensic Science Service) – wspólnej instytucji, która prowadzi analizy kryminalistyczne dla wymiaru sprawiedliwości w Wielkiej Brytanii (policji, prokuratury, służb celnych, koronerów, policji transportowej i policji wojskowej);
13. utrzymywanie funduszu bezpieczeństwa oraz stałych grup nadzoru mniejszości wspólnot religijnych przez służby bezpieczeństwa;
14. poufna infolinia służąca zbieraniu informacji o potencjalnym zamachu;
15. powołanie grupy wyszkolonych oficerów – łączników do kontaktów z rodzinami ofiar i uruchomienie infolinii dla rodzin potencjalnych ofiar;
16. funkcjonowanie jawnych i ukrytych kamer stałego nadzoru;
17. konsekwentna polityka informacyjna w stosunku do mediów realizowana przez jeden podmiot odpowiedzialny za informowanie społeczeństwa o rozwoju wydarzeń związanych z prowadzeniem dochodzenia.
II. USA
– wybrane dobre praktyki tworzące system przeciwdziałania terroryzmowi
1. działania podjęte bezpośrednio podczas i po ataku terrorystycznym:
– sprowadzenie w trybie kryzysowym znacznej ilości jednostek ratowniczych i straży pożarnej,
– autoryzacja prezydenta dot. zestrzelenia każdego samolotu, który mógłby zagrozić stolicy kraju,
– ewakuacja Kapitolu,
– zamknięcie lotnisk i wprowadzenie zakazu lotów nad terytorium kraju,
– uruchomienie środków wojskowych dla zwiększenia bezpieczeństwa kraju,
– burmistrz Waszyngtonu wprowadza stan kryzysowy w stolicy;
2. wprowadzenie i implementowanie bogatego prawodawstwa anty-terrorystycznego;
3. wprowadzenie w życie szerokich uprawnień dla służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo kraju, w tym wprowadzenie szczelnej kontroli na granicach zewnętrznych i w portach powietrznych w kraju,
4. posiadanie narodowej strategii zwalczania terroryzmu;
5. stworzenie Departamentu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Department of Homeland Security), którego podstawową misją jest: zapobieganie atakom terrorystycznym na terytorium Stanów Zjednoczonych, redukowanie podatności Stanów Zjednoczonych na ataki terrorystyczne, minimalizowanie skutków oraz pomoc w odbudowie po atakach terrorystycznych, które mają miejsce na terytorium Stanów Zjednoczonych,
6. stworzenie Doradczego Systemu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na który składają się: Doradztwo ws. Zagrożenia Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Biuletyny Informacyjne nt. Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Kody Kolorystyczne określające zagrożenie:
– Doradztwo (Homeland Security Threat Advisories) – informacja kierowana do podmiotów federalnych, stanowych i lokalnych, a także do sektora prywatnego i partnerów międzynarodowych; informacje te mogą zawierać wskazówki co do wprowadzania nowych procedur bezpieczeństwa, które mogą zwiększyć poziom bezpieczeństwa, mogą także sugerować zmiany w dziedzinie traktowania zagrożenia, reagowania i działań ochronnych;
– Biuletynu Informacyjne (Homeland Security Information Bulletins) – zawierają informacje odnoszące się do ochrony infrastruktury krytycznej w kraju, które nie kwalifikują się jako ostrzeżenia o zagrożeniach; mogą zawierać informacje statystyczne, okresowe podsumowania, wskazówki dotyczące reagowania, wspólnych słabości; mogą także zawierać wstępne wnioski o przedstawienie informacji, jest to informacja kierowana do podmiotów federalnych, stanowych i lokalnych, a także do sektora prywatnego i partnerów międzynarodowych;
– kody kolorystyczne określające stopień zagrożenia atakiem terrorystycznym, dla których w podstawowym zakresie określone są działania, które w związku z danym poziomem zagrożenia powinny podjąć wszystkie podmioty zaangażowane w przeciwdziałanie terroryzmowi i ochronę w celu zmniejszenia prawdopodobieństwa ataku bądź jego potencjalnych skutków (patrz: załącznik nr 1); podnoszenie poziomu zagrożenia ma skutki ekonomiczne, fizyczne i psychologiczne w odniesieniu do społeczeństwa, tak więc Doradczy System Bezpieczeństwa Wewnętrznego może umieścić szczególne wskazówki geograficzne bądź sektorowe przy podnoszeniu poziomu zagrożenia w oparciu o szczególne informacje o zagrożeniu; kody kolorystyczne zostały również przystosowane do potrzeb indywidualnych obywateli i zawierają wskazówki zachowania na wypadek poszczególnych stanów zagrożenia.
7. zapewnienie możliwości specjalistycznych szkoleń dla służb ratowniczych i jednostek zarządzania kryzysowego w ramach Instytutu Zarządzania Kryzysowego,
8. przewidywanie możliwości udostępniania grantów dla jednostek zarządzania kryzysowego,
9. stworzenie i zapewnienie funkcjonowania Narodowego Planu Reagowania, który prezentuje kompleksowe podejście do wszystkich rodzajów zagrożeń dla zwiększenia zdolności USA do reagowania na terytorium kraju,
10. stworzenie Narodowego Systemu Zarządzania Incydentami, który zawiera opisy standardów procedur i procesów zarządzania i reagowania w wypadku aktów terrorystycznych,
11. zapewnienie istnienia systemu bezprzewodowej łączności służb ratowniczych,
12. stworzenie mechanizmu wymiany informacji i poglądów nt. wniosków wyciąganych przez funkcjonariuszy służb reagowania i kryzysowych z przeprowadzonych akcji i ćwiczeń.
II. HISZPANIA
– wybrane dobre praktyki tworzące system przeciwdziałania terroryzmowi
1. działania odjęte bezpośrednio w trakcie ataku terrorystycznego:
– sprowadzenie w trybie kryzysowym znacznej liczby jednostek ratowniczych,
– założenie szpitala polowego na pobliskiego stadionu sportowego,
– poinformowanie szpitali o konieczności przygotowania się na przyjęcie znacznej liczby poszkodowanych,
– koordynowanie na miejscu przez służby ratownicze udziału wolontariuszy w udzielaniu pomocy,
– zorganizowanie operacji „klatka” mającej na celu uniemożliwienie sprawcom opuszczenia miasta;
– zamknięcie ruchu kolejowego i metra dla zwiększenia bezpieczeństwa,
– zorganizowanie alternatywnego transportu naziemnego,
– powołanie „Gabinetu Kryzysowego” rządu;
2. funkcjonowanie bogatego ustawodawstwa regulującego prawa ofiar ataków terrorystycznych i pomocy rządowej dla ofiar;
3. uczynienie zagrożenia terrorystycznego przedmiotem konsensusu politycznego i zgodne dążenie wszystkich partii i środowisk politycznych do wdrożenie wszelkich środków koniecznych dla eliminacji tego zjawiska,
4. istnienie dyrekcji generalnej ds. ochrony cywilnej i kryzysów w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych w kompetencjach którego znajduje się:
– przygotowywanie i implementowanie ćwiczeń i symulacji w zakresie planów obrony cywilnej,
– organizacja i utrzymywanie Centrum Koordynacji Operacyjnej oraz centrum reagowania na wypadek zagrożenia atakiem bronią niekonwencjonalną (skażenia radioaktywne),
– przygotowanie i dystrybuowanie alertów i ostrzeżeń dla jednostek obrony cywilnej, a w niektórych przypadkach, dla obywateli,
– przygotowanie teoretyczne i praktyczne planów reagowania i współpracy jednostek zaangażowanych w reagowanie kryzysowe, w szczególności służb pożarniczych, ratowniczych, medycznych oraz sił bezpieczeństwa,
– prowadzenie studiów dotyczących aspektów socjologicznych, prawnych i ekonomicznych właściwych dla sytuacji i działań w zakresie aktywności obrony cywilnej.


O artykule