Jak przeżyć porwanie

Minimalizowanie ryzyka

Kiedy znajdujesz się w obszarze zwiększonego ryzyka pojmania, zatrzymania, porwania lub stania się zakładnikiem minimalizuj ryzyko poprzez:
 rozumienie zagrożenia – miej świadomość typów zdarzeń z przeszłości, głównych celów i sprawców, tego jak i gdzie zdarzają się takie incydenty, jak lokalna społeczność radzi sobie z takimi zdarzeniami,
 analizuj i wzmacniaj procedury bezpieczeństwa, szczególnie te dotyczące ruchu personelu i ochrony,
 unikaj rutyny – porwania wymagają planowania, więc porywacze będą śledzić działania celu i jego ruchy przed porwaniem,
 omawiaj reakcja na porwania ze swoim zespołem – jest bardzo istotne, aby każdy miał świadomość najlepszych wzorców zachowań na wypadek porwania; musicie także mieć świadomość tego, co zrobi w celu uwolnienia was wasza organizacja i jak będzie traktować strony trzecie, jak np. media;
 bądź przygotowany – w środowisku wysokiego zagrożenia to ważne, aby w każdych okolicznościach być odpowiednio ubranym i mieć przy sobie przedmioty, których możesz potrzebować w wypadku porwania, takie jak lekarstwa lub informacje kontaktowe na wypadek sytuacji zagrożenia,
 jasno przedstawiaj sytuację swojej organizacji – jako podmiotu, który nie płaci okupów.

Przeżyć incydent

W wypadku stanie się ofiarą porwania strach i niepewność, co do tego, co wydarzy się w najbliższej przyszłości, jest chyba jedną z najtrudniejszych rzeczy, z którymi trzeba sobie poradzić, szczególnie w pierwszej fazie incydentu. Jeśli zostałeś zakładnikiem pamiętaj, że Twoje szanse na przeżycie i wyjście z opresji cało i zdrowo są duże, ale jest bardzo istotne, żeby być fizycznie, psychicznie i mentalnie przygotowanym na trudne przeżycia. Następujące rady pomogą Ci zwiększyć swoje możliwości radzenia sobie z sytuacją:
 zachowaj spokój i wykazuj chęć współpracy; Twoi porywacze będą nerwowi i skłonni do przemocy, szczególnie w chwilach, kiedy podejmują największe ryzyko (tzn. podczas ataku, podczas przewożenia Cię, podczas próby ratunku lub uwolnienia);
 podczas porwania możesz zostać związany, pobity, mogą założyć Ci na oczy opaskę, odurzyć narkotykami, albo pobić; nie opieraj się – ich głównym celem jest uciszenie Cię;
 jeśli jesteś członkiem większej grupy, postarajcie się pozostać razem, zastanówcie się nad wyznaczeniem jednej osoby, która będzie rozmawiać z porywaczami w Waszym imieniu,
 przygotuj się mentalnie na długie oczekiwanie, może potrwać miesiące albo lata, zanim zostaniesz uwolniony; możesz być przetrzymywany w tym samym miejscu, lub być przenoszony; bądź sceptyczny w stosunku do wszelkich informacji przekazywanych przez porywaczy – często będą skłonni do składania fałszywych obietnic szybkiego uwolnienia;
 jeśli to możliwe, zachowaj przy sobie swoje rzeczy osobiste oraz dokumenty, chyba że zostaniesz zmuszony do oddania ich; spróbuj uniknąć zamieniania się na ubranie z porywaczami – może narazić Cię to na ryzyko podczas akcji ratunkowej;
 porywacze często będą Ci grozić, albo próbować demoralizować, poniżać lub odczłowieczać Cię – sprawia to, że łatwiej Cię kontrolować; pamiętaj, że jesteś wartościowym człowiekiem i że ostatecznie Twoim porywaczom zależy na tym, żeby utrzymać Cię przy życiu w dobrym zdrowiu;
 spróbuj nawiązać więź z porywaczami; rodzina to temat uniwersalny, tak jak sport i wiele pasji; Twoim celem jest pokazanie porywaczom, że jesteś prawdziwym człowiekiem, a nie tylko przedmiotem przetargowym; słuchaj tego, co mówią o swoich odczuciach i troskach, ale nigdy nie krytykuj ich Sprawy;
 przez cały czas pamiętaj, że Twoja organizacja zrobi wszystko w celu zapewnienia Twojego uwolnienia i że jednocześnie będzie wspierać Twoją rodzinę i przyjaciół; myśl o tym nawet, jeśli wydaje Ci się, że nie ma żadnych postępów, albo jeśli porywacze tak twierdzą;
 NIE PRÓBUJ UCIEKAĆ – ryzykujesz, że zostaniesz zabity przez nerwowego porywacza, a jeśli zostałeś porwany jako członek większej grupy, to narażasz w ten sposób bezpieczeństwo pozostałych;
 nie kieruj przeciwko porywaczom żadnych gróźb, ani nie informuj, że będziesz przeciwko nim zeznawał; jeśli porywacze próbują ukrywać swoją tożsamość, nie ujawniaj, że ich rozpoznałeś;
 wyrażaj się normalnie, nie narzekaj; jeśli raz uda się nawiązać komunikację, spróbuj poprosić o przedmioty, które zwiększą Twój komfort osobisty; nie bój się prosić o rzeczy, których potrzebujesz, takich jak lekarstwa, książki czy gazety; przedstawiaj swoje potrzeby w sposób zrównoważony i spokojny;
  zapamiętuj szczegóły dotyczące porywaczy i otoczenia – najbardziej szczegółowo jak możesz; jeśli zostaniesz uwolniony, może to pomóc władzom w uwolnieniu pozostałych zakładników albo aresztowaniu porywaczy;
 staraj się zachować siły i zdrowie, jedz to, co dostajesz – nawet jeśli nie wygląda to apetycznie lub nie czujesz się bardzo głodny; jeśli to możliwe, próbuj wykonywać codzienne ćwiczenia; bardzo ważne jest zachowanie higieny – bardzo łatwo ją zaniedbać: zwracaj się o możliwość umycia się i pójścia do toalety;
 bądź cierpliwy, negocjacje mogą być skomplikowane i czasochłonne; pamiętaj, że Twoje szanse przeżycia zwiększają się wraz z upływem czasu.

Akcja ratunkowa

Bardzo ważne jest także mentalne przygotowanie się na moment, w którym władze podejmą decyzję o rozpoczęciu akcji ratunkowej. Podczas takiej akcji prawdopodobnie wydarzy się seria ogłuszających i oślepiających wybuchów, chmur gazu łzawiącego i zupełnego zamieszania. Jeśli będziesz na to przygotowany, będziesz miał większe szanse na to, żeby nie odnieść żadnych przypadkowych obrażeń. Powinieneś pamiętać o następujących rzeczach:
 nie uciekaj, połóż się na podłodze i spróbuj znaleźć jakąś osłonę; trzymaj ręce na głowie;
 poczekaj, aż zostaniesz odkryty; zastosuj się natychmiast do poleceń wydanych przez ekipę ratunkową;
 nie wykonuj gwałtownych ani niespodziewanych ruchów;
 spróbuj się zidentyfikować, ale bądź przygotowany na ostre traktowanie ze strony ekipy ratunkowej – dopóki nie zostaniesz formalnie zidentyfikowany jako jeden z zakładników, jesteś potencjalnie jednym z porywaczy.
źródło: Shaun Bickley, Safety First: A field security handbook for NGO staff, Save the Children c/o Plymbridge Distributors 2003


O artykule